Zor günlerden geçiyoruz.
FOÇAGÜNDEMHABER - Aşikâr olan bir şeyden bahsediyorum. Burnumuzun dibinde olup bitenleri görmemek, yaşadıklarımızı hissetmemek neredeyse imkânsız. Kimseyi suçlamıyorum, kimseyi hedef de göstermiyorum. Ama görünen köyü de kılavuzla anlatmaya gerek yok.
Zor günlerden geçiyoruz.
Birbirimize tahammülümüz kalmamış. Farklı düşünene kızıyoruz, farklı yaşayana öfkeleniyoruz. Bizim gibi inanmayanı, bizim gibi konuşmayanı kolaylıkla ötekileştirebiliyoruz. Karşımızdakini anlamaya çalışmaktan çok, ona vereceğimiz cevabı düşünüyoruz.
Sokakta, trafikte, iş yerinde, sosyal medyada, kısacası hemen her yerde bir gerginlik var. Sanki küçücük bir kıvılcım çıksa hepimiz bir anda alev alacağız.
Sevgimiz azalmış, saygımız tükenmek üzere. Hoşgörü deseniz, onu da neredeyse unuttuk.
Oysa biz böyle bir millet değildik.
“Komşusu açken tok yatan bizden değildir.” anlayışıyla yetişmiş bir toplumun çocuklarıydık biz.
Mahallemizde bir cenaze olduğunda bırakın yüksek sesle müzik dinlemeyi, evimizde yüksek sesle konuşmaktan bile çekinirdik. Komşumuzun acısını kendi acımız bilirdik. Bir evde tencere kaynamıyorsa diğer evden mutlaka bir tabak yemek giderdi. Bayramlarda kapılar çalınır, büyüklerin elleri öpülür, küskünler barıştırılırdı.
Bir çocuğun başını okşamak, yaşlı birinin koluna girmek, sokaktaki bir hayvana bir kap su bırakmak için ne bir kampanyaya ne de bir hatırlatmaya ihtiyaç duyardık.
Belki 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü diye bir günün varlığından bile haberimiz yoktu. Ama sokaktaki can dostlarımıza merhamet göstermeyi bilirdik. Şimdi bazen bir hayvanın yaşam hakkına saygı duymayı bile birbirimize anlatmak zorunda kalıyoruz.
Aynı apartmanda oturup birbirimizin adını bilmiyoruz. Yan dairede kim yaşıyor, hasta mı, bir ihtiyacı var mı, çoğu zaman haberimiz yok.
İletişim araçlarımız çoğaldı, iletişimimiz azaldı. Evlerimiz büyüdü ama maalesef gönüllerimiz küçüldü.
Bir de işin ekonomik tarafı var.
Bir kuşak vardı; yıllarca çalışır, emekli olduğunda aldığı ikramiyeyle başını sokacak bir ev, belki bir de araba alabilirdi. Elbette o yılların da kendine göre sıkıntıları vardı. Ancak bugün geldiğimiz noktaya baktığımızda aradaki farkı görmemek mümkün mü?
Bir zamanlar emekli ikramiyesiyle ev alan bir kuşağın ardından, belindeki kuşağı sıka sıka incelmiş bir nesle döndük.
Anne babalar çocuklarının geleceğini, emekliler ay sonunu, esnaf ertesi gün dükkânını açıp açamayacağını düşünüyor.
Üstelik mesele yalnızca cebimizdeki paranın azalması değil. İnsanların umutları da azalıyor.
Yalan mı?
Değil.
Rahmetli Bekir Coşkun'un Onuncu Köy'ünü hatırlıyorum da artık konuştuğumuz gerçekler onuncu köyde değil, daha birinci köyde bile inkâr edilemeyecek kadar ortada.
Zor günlerden geçiyoruz.
Futbol bile bundan nasibini almış.
Süleyman Seba'nın, Lefter Küçükandonyadis'in, Metin Oktay'ın Türkiye'sinden bugünlere nasıl geldik, gerçekten anlamakta zorlanıyorum.
Çok şükür Sayın Seba'nın dönemine yetişebildim. Diğerlerinin ise namını okudum, haklarında anlatılanları dinledim. Farklı takımların insanlarıydılar ama yalnızca kendi taraftarlarının değil, rakiplerinin de saygısını kazanmışlardı.
Bugün futbolu bile yalnızca futbol olarak yaşayamaz hâle geldik. Sahadaki rekabet tribüne, oradan sosyal medyaya taşınıyor. Bir bakıyorsunuz, futbol konuşulması gereken yerde hakaretler, suçlamalar, düşmanlıklar havada uçuşuyor.
Ne zaman rakip olmayı düşman olmakla karıştırdık?
Hiç unutmuyorum...
YouTube'a “Beşiktaş Maçı Deprem Anısı” yazın. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra Beşiktaş taraftarının depremzede çocuklarımız için sahaya oyuncaklar attığı o görüntüleri mutlaka izleyin.
Benzer sahneleri başka takımlarımızda da gördük. Hatta daha önce Van depreminden sonra da yaşanmıştı. Ama o Beşiktaş maçı benim için bir milat olmuştu.
O gün kendi kendime bir söz verdim. Asla tuttuğum takım için fanatik olmayacağım, futbolu yalnızca bir spor olarak görüp destekleyeceğim dedim.
Gözyaşlarımı tutamamıştım o sahnede.
Binlerce insan, binlerce oyuncak... Hepsinin ortak amacı, büyük bir felaket yaşamış çocuklarımızın yüzünde küçücük de olsa bir tebessüm oluşturabilmekti.
Ne takımın rengi önemliydi ne de kimin hangi görüşten olduğu. Herkes aynı acıyı hissediyordu.
Açın, izleyin muhakkak.
Ama izledikten sonra da bir düşünün.
Neden sadece böyle zamanlarda tek yürek olabiliyoruz? Neden bir felaket yaşandığında bütün farklılıklarımızı bir kenara bırakabiliyoruz da birkaç ay sonra yeniden birbirimize düşüyoruz?
Neden unutuyoruz?
Siyasete gelelim...
Orada da durum pek farklı değil.
Bir insanın söylediklerine bakmadan önce hangi siyasi görüşten olduğunu öğrenmeye çalışıyoruz. Bizim desteklediğimiz partiden birisi yanlış yaptığında bir gerekçe bulabiliyoruz ama karşı taraftan biri aynı şeyi yaptığında ortalığı ayağa kaldırıyoruz.
Son dönemde yaşanan siyasi operasyonları da görüyoruz.
Özellikle muhalefet partilerine mensup isimlere ve belediyelere yönelik gözaltı ve tutuklamalar toplumda ciddi tartışmalara neden oluyor.
Sabaha karşı yapılan operasyonlar, kameralar önünde götürülen insanlar...
İnsanın aklına ister istemez şu soru geliyor: Bu ülkede yanlışlar yalnızca belirli siyasi partilerin yönettiği belediyelerde mi yapılıyor?
Diğer belediyelerde, diğer kurumlarda hiç mi sorun yaşanmıyor?
Yanlış yapan kim varsa elbette hesabını vermeli. Buna kimsenin itirazı olamaz. Ancak hukuk herkese aynı mesafede durmalı. Siyasi görüşüne, makamına, partisine göre değişen bir adalet anlayışı kabul edilebilir mi?
Daha da önemlisi, insanlar adaletin herkese eşit uygulandığına inanabilmeli.
Çünkü adalete güvenin azaldığı bir ülkede insanların birbirine olan güveni de ister istemez zedeleniyor.
Zor günlerden geçiyoruz.
Bir de beni özellikle rahatsız eden, hatta üzen başka bir konu var.
Dinimizle Cumhuriyetimizin, Atatürk'ümüzle inançlarımızın sürekli karşı karşıya getirilmeye çalışılması.
Bir tarafta asırlardır bu topraklarda yaşanan İslam inancımız, diğer tarafta bağımsızlığımızın ve geleceğimizin teminatı Cumhuriyetimiz.
Sanki birini sevmek için diğerinden vazgeçmek zorundaymışız gibi bir hava oluşturuluyor.
Sanki Müslüman olmakla Cumhuriyet'e sahip çıkmak, Atatürk'ü sevmekle dinine bağlı olmak birbirinin zıttıymış gibi gösteriliyor.
Neden?
Ben bunu gerçekten anlamıyorum.
Bir insan hem inancına gönülden bağlı olup hem de Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ve Cumhuriyet'i bütün kalbiyle sevemez mi?
Bu ülkenin milyonlarca insanı zaten böyle yaşamıyor mu?
İslam dininin özünde merhamet yok mu? Adalet, kul hakkı, güzel ahlak yok mu? Cumhuriyetimizin temelinde de eşit yurttaşlık, özgürlük ve bir arada yaşama düşüncesi yok mu?
Peki, bunların hangisi birbiriyle çelişiyor?
Ne Cumhuriyet bir inancın düşmanıdır ne de bir insanın inancı Cumhuriyet'e bağlılığının önünde engeldir.
Yeter ki dinimizi siyasetin malzemesi hâline getirmeyelim. Yeter ki kimse Atatürk'ü, Cumhuriyet'i veya insanların kutsal değerlerini birbirimize karşı kullanmasın.
Bu tartışmalarla, bu ayrışmalarla ne kazanıyoruz?
Hiçbir şey.
Aksine, bu ülkenin insanlarını birbirinden uzaklaştırıyoruz.
Oysa biraz düşünsek hepimizin ne kadar ortak noktası olduğunu göreceğiz.
Aynı pahalılıktan şikâyet ediyoruz. Aynı hastanelerde sıra bekliyoruz. Aynı okullarda çocuklarımızın geleceğini düşünüyoruz.
Aynı ormanlar yandığında üzülüyoruz. Aynı depremlerde ağlıyoruz. Millî takımımız kazandığında hepimiz seviniyor, bayrağımız göndere çekildiğinde hepimiz gururlanıyoruz.
Ama gelin görün ki günlük hayatın içinde birbirimizi kırmak için bazen küçücük bir fikir ayrılığı bile yetiyor.
Biraz daha anlayışlı olsak ne kaybederiz?
Her konuda aynı düşünmek zorunda değiliz ki.
Herkes bizim tuttuğumuz takımı tutmak, bizim desteklediğimiz partiye oy vermek, bizim yaşadığımız hayatı yaşamak zorunda değil.
Farklılıklarımız neden birbirimizden uzaklaşmamızın sebebi olsun?
Bazen karşımızdakini dinlesek, onun da haklı olabileceğini kabul etsek, gerektiğinde özür dilemeyi bilsek, ne olur?
Kimin oyunudur, kimlerin işine yarar, bu ayrışmalardan kimler kazanç sağlar, bilmiyorum.
Ama bildiğim bir şey var.
Bu topraklarda yüzyıllardır farklı etnik kökenlerden, farklı inançlardan ve kültürlerden insanlar yaşadı. Ortak sevinçlerimiz, ortak acılarımız, ortak mücadelelerimiz oldu.
Çanakkale'de, Kurtuluş Savaşı'nda bu ülkenin bağımsızlığı için omuz omuza mücadele eden insanlar aynı şehirden, aynı kökenden gelmiyordu.
Ama hepsinin ortak bir amacı vardı.
Bu vatanı korumak.
Bugün de birbirimizin nereden geldiğini, hangi inanca sahip olduğunu, hangi siyasi görüşü benimsediğini sorgulamak yerine yeniden birbirimize sarılabilmemiz gerekiyor.
Çünkü bu ülke yalnızca aynı düşünen insanların ülkesi değil. Hepimizin ülkesi.
Bir toplumun zenginliği yalnızca ekonomisiyle, fabrikalarıyla, yollarıyla ölçülmez. İnsanlarının birbirine duyduğu güvenle, gösterdiği merhametle ve sahip olduğu adalet duygusuyla da ölçülür.
Ekonomik sıkıntılar bir şekilde aşılır. Ama bir toplumun birbirine duyduğu güveni kaybetmesi, insanların birbirinden uzaklaşması, komşunun komşuya şüpheyle bakmaya başlaması öyle kolay tamir edilecek şeyler değildir. İşte benim asıl korkum da bu.
Zor günlerden geçiyoruz, evet.
Ama ilk kez geçmiyoruz.
Bu millet çok daha ağır yokluklar gördü. Savaşlar, yıkımlar, felaketler yaşadı. Nice imkânsızlığın içinden yeniden ayağa kalkmasını bildi.
Yine kalkarız.
Yeter ki birbirimizden vazgeçmeyelim.
Çocuklarımıza yalnızca daha güçlü bir ekonomi, daha güzel şehirler, daha gelişmiş bir ülke bırakmak yetmez. Birbirine güvenen, birbirinin acısını hissedebilen, farklılıklarına rağmen bir arada yaşayabilen bir toplum da bırakmalıyız.
Çünkü bu memleketin yalnızca ekonomik olarak kalkınmaya değil, vicdanen de yeniden ayağa kalkmaya ihtiyacı var.
Hani hepimizin bildiği bir söz vardır:
“Vatan, Millet, Sakarya...”
Sakarya'nın bizim tarihimizdeki yeri çok başkadır. Bir milletin bağımsızlık mücadelesinde neleri göze alabildiğini, vatanı söz konusu olduğunda nasıl bir araya gelebildiğini hatırlatır bize.
Bugün belki de o günlerdeki birlik ve beraberlik ruhunu yeniden hatırlamamız gerekiyor.
Üstelik yalnızca Sakarya'da değil, Edirne'den Kars'a, Sinop'tan Hatay'a, İzmir'den Diyarbakır'a kadar ülkemizin her köşesinde.
Sağcısıyla, solcusuyla, Türk'üyle, Kürt'üyle, Alevisiyle, Sünnisiyle, inananıyla, inanmayanıyla...
Kimseyi ayırmadan, kimseyi ötekileştirmeden.
Elbette birbirimizi eleştireceğiz. Yanlış gördüğümüz şeylere karşı çıkacağız. Gerektiğinde sesimizi de yükselteceğiz. Ama bunu yaparken birbirimize olan saygımızı ve sevgimizi kaybetmeyeceğiz.
Çünkü aynı fikirde olmak zorunda değiliz ama aynı ülkede, huzur içinde yaşamak zorundayız.
Zor günlerden geçiyoruz.
Ve asıl mesele, bu zor günlerden geçerken birbirimizi kaybetmemek.
Ben hâlâ bu ülkenin insanlarına inanıyorum. Bütün bu yaşananlara rağmen bir araya gelebileceğimize, birbirimize yeniden güvenebileceğimize inanmak istiyorum.
Başka Türkiye yok.
Başka bir vatanımız da yok.
Vatan bizim, millet bizim, Türkiye hepimizin.
O hâlde artık birbirimize biraz daha sıkı sarılmanın zamanı gelmedi mi?
AYTAÇ CANDAN I 24.10.2026 I Foça Gündem Haber
www.instagram.com/focandan
